Bir iş toplantısında önemsiz bir cümleye aşırı sinirlenmek, filmde beklenmedik biçimde hıçkırarak ağlamak ya da sebepsiz bir yorgunlukla uyanmak çoğumuzun tanıdığı durumlardır. Çoğu zaman bunların arkasında uzun süre kenara itilmiş bir duygu vardır. Duyguyu görmezden gelmek onu ortadan kaldırmaz, yalnızca ifade edileceği zamanı ve biçimi değiştirir.
Süreci birlikte planlamak için Ankara psikolog sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bastırma Zihinde Ne Yapar?
Bastırma, rahatsız edici bir duyguyu bilinçli olarak geri itme çabasıdır. Kısa vadede işe yarar gibi görünür, çünkü o anki gerginlik azalır. Ancak duyguyu doğuran durum çözülmediği için zihin onu meşgul etmeye devam eder. Araştırmalar, bir düşünceyi aklından çıkarmaya çalışan kişilerin o düşünceyi daha sık hatırladığını gösterir. Duygular için de benzer bir mekanizma geçerlidir: ne kadar bastırırsanız, bir tetikleyiciyle karşılaştığınızda o kadar yoğun bir tepki ortaya çıkabilir.
Geri Dönüşün Yaygın Görünümleri
Bastırılan duygu çoğunlukla doğrudan adıyla gelmez. Kimi insanda orantısız öfke patlamaları, kiminde küçük bir eleştiriyle gelen çöküntü olarak görülür. Bazen de baş ağrısı, mide sorunları, kas gerginliği ya da uyku bozukluğu gibi bedensel şikâyetlerle kendini gösterir. Duygusal uyuşukluk, yani hiçbir şey hissetmiyormuş gibi olmak da bir diğer işarettir. Bu belirtilerin başka tıbbi nedenleri olabileceğinden, süreklilik gösterdiğinde önce bir sağlık uzmanına danışmak gerekir.
Duyguyla Daha Sağlıklı Temas Etmek
İlk adım, hissettiğiniz şeye ad vermektir. Gün içinde birkaç kez durup “Şu an ne hissediyorum?” diye sormak ve cevabı “kötüyüm” yerine “kırgınım, kaygılıyım, hayal kırıklığı yaşıyorum” gibi daha net kelimelerle vermek duygunun yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olur. İkinci adım, duyguya yer açmaktır. Beş dakika boyunca yazı yazmak, güvendiğiniz biriyle konuşmak ya da yürüyüşe çıkıp bedeninizde duyguyu nerede hissettiğinizi fark etmek bunun basit yollarıdır. Üçüncü olarak, duyguyu yargılamamayı deneyin. Öfkelenmek ya da üzülmek bir zayıflık değil, bir bilgidir; neye değer verdiğinizi ve nerede sınırınızın aşıldığını gösterir.
Bu konuda destek almak isterseniz Psikolog Ankara sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Ne Zaman Destek Almalı?
Duygularınız günlük işleyişinizi, ilişkilerinizi ya da uykunuzu belirgin biçimde etkiliyorsa, geçmişteki bir olay sık sık zihninize geliyorsa veya yalnız başınıza baş etmekte zorlanıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek yararlı olur. Terapi, duyguları güvenli bir ortamda tanımayı ve ifade etmeyi öğretir.
Duygular susturulmak için değil, anlaşılmak için vardır. Onlara küçük ama düzenli bir alan açtığınızda, beklenmedik anlarda yüzünüze çarpma ihtimalleri de azalır.
İlgili okuma: Ön Görüşmede Terapistle Uyumu Nasıl Değerlendirirsiniz?